Wątki bez odpowiedzi | Aktywne wątki Teraz jest Śr lis 25, 2020 14:07



Odpowiedz w wątku  [ Posty: 51 ]  Przejdź na stronę 1, 2, 3, 4  Następna strona
 Jak głoszono Dobrą Nowinę? 
Autor Wiadomość
Avatar użytkownika

Dołączył(a): Cz sty 22, 2009 8:40
Posty: 1745
Post Jak głoszono Dobrą Nowinę?
Witam

Czy wiadomo i na podstawie czego, jak była głoszona Dobra Nowina: Żydom i poganom, zanim zostały spisane pierwsze Ewangelie, czyli przez ok 20-30 lat? Co im mówiono? Inny musiał przekaz dla Żydów, bo tam Apostołowie mogli się jakoś odnosić do S.T. i ewentualnych proroctw; inny dla pogan, bo S.T. nie był dla nich żadnym autorytetem. Może Apostołowie dokonywali jakichś cudów i to uwiarygodniało ich przekaz np. uzdrowiliśmy mocą Pana Jezusa. Poganie wtedy chcieli poznać, kto jest ten Pan Jezus i dlaczego ma taką moc?


Śr cze 07, 2017 19:16
Zobacz profil

Dołączył(a): Śr kwi 04, 2012 15:51
Posty: 14081
Post Re: Jak głoszono Dobrą Nowinę?
Polecam lekture Dziejow Apostolskich i Listow. Ewangelii zreszta tez, bo te byly spisane dla konkretnych wspolnot.


Śr cze 07, 2017 19:33
Zobacz profil
Avatar użytkownika

Dołączył(a): Cz sty 22, 2009 8:40
Posty: 1745
Post Re: Jak głoszono Dobrą Nowinę?
Kael napisał(a):
Polecam lekture Dziejow Apostolskich i Listow. Ewangelii zreszta tez, bo te byly spisane dla konkretnych wspolnot.


Gdzie w Ewangeliach masz opisane, w jaki sposób ustnie konkretnie głoszono Dobrą Nowinę Żydom i poganom? Podobnie z Dziejami Apostolskimi i Listami. Znam te dokumenty i nie znalazłem odpowiedzi na nurtujące mnie pytanie - pokaż proszę w jakich wersetach jest opisana ustny przekaz Dobrej Nowiny, czyli kerygmat czy katechezy?


pozdrawiam w Panu


Śr cze 07, 2017 20:09
Zobacz profil

Dołączył(a): Śr kwi 04, 2012 15:51
Posty: 14081
Post Re: Jak głoszono Dobrą Nowinę?
W Ewangeliach widac jak akcentowano tresci, w zaleznosci od adresata. Inaczej robil to Mateusz a inaczej Lukasz czy Marek.
No, jedno gloszenie ustne jest opisane w Ewangeliach: Lk 24,13-32

Co do opisow ustnego przekazu kerygmatu polecam Dzieje Apostolskie.
Dz Ap 2,14-36; Dz Ap 3; Dz Ap 4; Dz Ap 7; Dz Ap 8,25-39 itd


Śr cze 07, 2017 20:30
Zobacz profil
Avatar użytkownika

Dołączył(a): Cz sty 22, 2009 8:40
Posty: 1745
Post Re: Jak głoszono Dobrą Nowinę?
Kael napisał(a):
W Ewangeliach widac jak akcentowano tresci, w zaleznosci od adresata. Inaczej robil to Mateusz a inaczej Lukasz czy Marek.
No, jedno gloszenie ustne jest opisane w Ewangeliach: Lk 24,13-32

Co do opisow ustnego przekazu kerygmatu polecam Dzieje Apostolskie.
Dz Ap 2,14-36; Dz Ap 3; Dz Ap 4; Dz Ap 7; Dz Ap 8,25-39 itd


Dziękuję. Te opisy dot. jednak tylko Żydów i to głównie Apostołowie przemawiali do ludu. Ciekawi mnie, czy rozmawiali indywidualnie z Żydami i co im mówili? Dlaczego przeciętnego wyznawcę judaizmu miały przekonać słowa jakiegoś innego Żyda: bo powołuję się na Torę, bo twierdzi, że widział zmartwychwstałego Jezusa? Co Apostołów uwiarygadniało w oczach innych Żydów, poza zapewnieniami, że podobno widzieli po śmierci Jezusa ( patrz podkreślone) Zresztą, po kilku czy kilkunastu latach to takie "świadectwo" jest problematyczne:

Mężowie izraelscy, słuchajcie tego, co mówię: Jezusa Nazarejczyka, Męża, którego posłannictwo Bóg potwierdził wam niezwykłymi czynami, cudami i znakami, jakich Bóg przez Niego dokonał wśród was, o czym sami wiecie, 23 tego Męża, który z woli, postanowienia i przewidzenia Boga został wydany, przybiliście rękami bezbożnych do krzyża i zabiliście. 24 Lecz Bóg wskrzesił Go, zerwawszy więzy śmierci, gdyż niemożliwe było, aby ona panowała nad Nim, bo Dawid mówi o Nim:
25 Miałem Pana zawsze przed oczami,
gdyż stoi po mojej prawicy,
abym się nie zachwiał.
26 Dlatego ucieszyło się moje serce
i rozradował się mój język,
także i moje ciało spoczywać będzie w nadziei,
27 że nie zostawisz duszy mojej w Otchłani
ani nie dasz Świętemu Twemu ulec rozkładowi.
28 Dałeś mi poznać drogi życia
i napełnisz mnie radością
przed obliczem Twoim.
29 Bracia, wolno powiedzieć do was otwarcie, że patriarcha Dawid umarł i został pochowany w grobie, który znajduje się u nas aż po dzień dzisiejszy. 30 Więc jako prorok, który wiedział, że Bóg przysiągł mu uroczyście, iż jego Potomek zasiądzie na jego tronie, 31 widział przyszłość i przepowiedział zmartwychwstanie Mesjasza, że ani nie pozostanie w Otchłani, ani ciało Jego nie ulegnie rozkładowi.
32 Tego właśnie Jezusa wskrzesił Bóg, a my wszyscy jesteśmy tego świadkami. 33 Wyniesiony na miejsce po prawicy Boga, otrzymał od Ojca obietnicę Ducha Świętego i zesłał Go, 34 jak to sami widzicie i słyszycie. Bo Dawid nie wstąpił do nieba, a jednak powiada:
Rzekł Pan do Pana mego:
Siądź po prawicy mojej,
35 aż położę nieprzyjaciół Twoich
jako podnóżek stóp Twoich.
36 Niech więc cały dom Izraela wie z niewzruszoną pewnością, że tego Jezusa, którego ukrzyżowaliście, uczynił Bóg i Panem, i Mesjaszem»


Nie rozumiem, czemu Piotr oskarża innych Żydów ( tłum) o zabicie Jezusa? Zabili RZymianie i ewentualnie (współodpowiedzialność) Sanhedryn - przeciętny Żyd nie odpowiada za śmierć Jezusa.


Śr cze 07, 2017 21:06
Zobacz profil
Avatar użytkownika

Dołączył(a): Cz sty 22, 2009 8:40
Posty: 1745
Post Re: Jak głoszono Dobrą Nowinę?
Możemy przeprowadzić taką rozmowę.
1. Jestem nie nawróconym Żydem - co mi mówią Apostołowie?
2. Jestem nie nawróconym poganinem - co mi mówią Apostołowie?


Śr cze 07, 2017 21:39
Zobacz profil

Dołączył(a): N maja 29, 2016 14:48
Posty: 3265
Post Re: Jak głoszono Dobrą Nowinę?
Była tu rada - przeczytaj Dzieje, przeczytaj listy pisane do pogan i do Żydów.
Wbrew temu co piszesz, przeczytasz tam co ustnie głoszono tym grupom.

_________________
pozdrawiam serdecznie
Marek
Obrazek


Śr cze 07, 2017 21:49
Zobacz profil WWW
Avatar użytkownika

Dołączył(a): Cz sty 22, 2009 8:40
Posty: 1745
Post Re: Jak głoszono Dobrą Nowinę?
Marek_Piotrowski napisał(a):
Była tu rada - przeczytaj Dzieje, przeczytaj listy pisane do pogan i do Żydów.
Wbrew temu co piszesz, przeczytasz tam co ustnie głoszono tym grupom.


W Dziejach Apostolskich niemal nie ma wypowiedzi, jak Apostołowie nawracali pogan. Jedyne miejsce, jakie znalazłem, to tzw. mowa na Areopagu Dz 17,22-34


Cytuj:
22 "Mężowie ateńscy - przemówił Paweł stanąwszy w środku Areopagu widzę, że jesteście pod każdym względem bardzo religijni. 23 Przechodząc bowiem i oglądając wasze świętości jedną po drugiej, znalazłem też ołtarz z napisem: "Nieznanemu Bogu". Ja wam głoszę to, co czcicie, nie znając. 24 Bóg, który stworzył świat i wszystko na nim, On, który jest Panem nieba i ziemi, nie mieszka w świątyniach zbudowanych ręką ludzką 25 i nie odbiera posługi z rąk ludzkich, jak gdyby czegoś potrzebował, bo sam daje wszystkim życie i oddech, i wszystko. 26 On z jednego [człowieka] wyprowadził cały rodzaj ludzki, aby zamieszkiwał całą powierzchnię ziemi. Określił właściwie czasy i granice ich zamieszkania, 27 aby szukali Boga, czy nie znajdą Go niejako po omacku. Bo w rzeczywistości jest On niedaleko od każdego z nas. 28 Bo w Nim żyjemy, poruszamy się i jesteśmy, jak też powiedzieli niektórzy z waszych poetów: "Jesteśmy bowiem z Jego rodu". 29 Będąc więc z rodu Bożego, nie powinniśmy sądzić, że Bóstwo jest podobne do złota albo do srebra, albo do kamienia, wytworu rąk i myśli człowieka. 30 Nie zważając na czasy nieświadomości, wzywa Bóg teraz wszędzie i wszystkich ludzi do nawrócenia, 31 dlatego że wyznaczył dzień, w którym sprawiedliwie będzie sądzić świat przez Człowieka, którego na to przeznaczył, po uwierzytelnieniu Go wobec wszystkich przez wskrzeszenie Go z martwych".
32 Gdy usłyszeli o zmartwychwstaniu, jedni się wyśmiewali, a inni powiedzieli: "Posłuchamy cię o tym innym razem". 33 Tak Paweł ich opuścił. 34 Niektórzy jednak przyłączyli się do niego i uwierzyli. Wśród nich Dionizy Areopagita i kobieta imieniem Damaris, a z nimi inni.


Ciekawi mnie: dlaczego Dionizy Areopagita i inni uwierzyli w opowieści jakiegoś Żyda z Tarsu imieniem Paweł? Jakie dowody przedstawił na poparcie swych wypowiedzi (1) świat będzie sądzony przez nieznanego im Żyda z Nazaretu(2) Jezus został wskrzeszony? Wielu nie dało temu wiary, co w obliczu informacji, a zwłaszcza dowodów, jakie przekazał im św. Paweł, nie jest chyba dziwne?
Wcześniej są wersety, które mówią o nawróceniu Żydów przez sw. Pawła:
Dz 17,1-3
Cytuj:
1 Przeszli przez Amfipolis i Apolonię i przybyli do Tesaloniki, gdzie Żydzie mieli synagogę. 2 Paweł według swego zwyczaju wszedł do nich i przez trzy szabaty rozprawiał z nimi. 3 Na podstawie Pisma wyjaśniał i nauczał: "Mesjasz musiał cierpieć i zmartwychwstać. Jezus, którego wam głoszę, jest tym Mesjaszem".

1.Gdzie S.T. mówi o ty, ze Mesjasz musi cierpieć, a potem zmartwychwstanie? Być może chodzi o tzw. Sługę Jahwe z Iz 53 http://www.nonpossumus.pl/ps/Iz/53.php . Nie wiemy przede
wszystkim nawet do końca, czy należy interpretować tę postać kolektywnie, czy też indywidualnie.Część badaczy sądzi , że za postacią Sługi kryje
się cały Izrael.

Nie znalazłem jednak tam nic o cierpiącym Mesjaszu i Jego zmartwychwstaniu.
2. Jakie dowody przedstawił Żydom, że należy utożsamić Jezusa z Nazaretu z oczekiwanym cierpiącym i zmartwychwstałym Mesjaszem? Ci Żydzi nie znali osobiście Jezusa z Nazaretu, więc na jaki autorytet (dowód?) powoływał się sw. Paweł, że prawdą jest iż Jezus z Nazaretu zmartwychwstał? Na swój, innych Apostołów? Dlaczego mieli im wierzyć? Czy może są jakieś inne wersety bardziej przekonujące?
Potrzebuję tych inf. w kwestii ustnego głoszenia Dobrej Nowiny w czasach apostolskich do rozmowy z osobą niewierzącą. Ciekawi mnie też, na co się powoływali pierwsi chrześcijanie, jak głosili kerygmat, gdy już umarli Apostołowie, a jeszcze nie zostały spisane Ewangelie?
Zresztą nawet jak zostały spisane, to dlaczego poganie czy Żydzi mieliby jej wierzyć? Świadkowie wydarzeń tam opisanych już nie żyją - to już jednak inny problem.


Śr cze 07, 2017 23:42
Zobacz profil

Dołączył(a): Śr kwi 04, 2012 15:51
Posty: 14081
Post Re: Jak głoszono Dobrą Nowinę?
Pewnie podobne do tych, ktore Pan Jezus wyjasnil uczniom w drodze do Emaus?
Cytuj:
25 Na to On rzekł do nich: «O nierozumni, jak nieskore są wasze serca do wierzenia we wszystko, co powiedzieli prorocy! 26 Czyż Mesjasz nie miał tego cierpieć, aby wejść do swej chwały?» 27 I zaczynając od Mojżesza poprzez wszystkich proroków wykładał im, co we wszystkich Pismach odnosiło się do Niego. Lk 24


Do pogan jest jeszcze poza Dz Ap 8,25-40
Cytuj:
34 Wtedy Piotr przemówił w dłuższym wywodzie5: «Przekonuję się, że Bóg naprawdę nie ma względu na osoby. 35 Ale w każdym narodzie miły jest Mu ten, kto się Go boi i postępuje sprawiedliwie. 36 Posłał swe słowo synom Izraela, zwiastując im pokój przez Jezusa Chrystusa. On to jest Panem wszystkich. 37 Wiecie, co się działo w całej Judei, począwszy od Galilei, po chrzcie, który głosił Jan. 38 Znacie sprawę Jezusa z Nazaretu, którego Bóg namaścił Duchem Świętym i mocą. Dlatego że Bóg był z Nim, przeszedł On dobrze czyniąc i uzdrawiając wszystkich, którzy byli pod władzą diabła. 39 A my jesteśmy świadkami wszystkiego, co zdziałał w ziemi żydowskiej i w Jerozolimie. Jego to zabili, zawiesiwszy na drzewie6. 40 Bóg wskrzesił Go trzeciego dnia i pozwolił Mu ukazać się 41 nie całemu ludowi, ale nam, wybranym uprzednio przez Boga na świadków, którzyśmy z Nim jedli i pili po Jego zmartwychwstaniu. 42 On nam rozkazał ogłosić ludowi i dać świadectwo, że Bóg ustanowił Go sędzią żywych i umarłych. 43 Wszyscy prorocy świadczą o tym, że każdy, kto w Niego wierzy, przez Jego imię otrzymuje odpuszczenie grzechów».
44 7 Kiedy Piotr jeszcze mówił o tym, Duch Święty zstąpił na wszystkich, którzy słuchali nauki. 45 I zdumieli się wierni pochodzenia żydowskiego, którzy przybyli z Piotrem, że dar Ducha Świętego wylany został także na pogan. 46 Słyszeli bowiem, że mówią językami i wielbią Boga. 47 Wtedy odezwał się Piotr: «Któż może odmówić chrztu tym, którzy otrzymali Ducha Świętego tak samo jak my?» 48 I rozkazał ochrzcić ich w imię Jezusa Chrystusa. Dz 10


Po prostu przeczytaj calosc.


Cz cze 08, 2017 5:21
Zobacz profil
Moderator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): Śr lis 16, 2016 17:40
Posty: 7947
Post Re: Jak głoszono Dobrą Nowinę?
proteom napisał(a):
Ciekawi mnie też, na co się powoływali pierwsi chrześcijanie, jak głosili kerygmat, gdy już umarli Apostołowie, a jeszcze nie zostały spisane Ewangelie?

Ewangelie zostały spisane między 70 a 90 r., a Mateusz i Jan byli Apostołami, więc nie jest to prawdą, że zostały spisane po śmierci Apostołów. Mogły powstać w obecnym kształcie po ich śmierci, ale równolegle do ustnego przekazywania zbierano materiały pisemne. Nikt nie twierdzi, że którykolwiek ewangelista usiadł i jednym ciągiem pisał.

_________________
PILNE!!! NASZA TOSIA https://www.siepomaga.pl/antosia?fbclid=IwAR3ue07cQUW-wj_qXRg_oarrLd1FeYVcWYUZmiIEexBbgYqQXdb9we4-Ls0


Cz cze 08, 2017 6:24
Zobacz profil

Dołączył(a): Śr cze 02, 2004 17:39
Posty: 41094
Post Re: Jak głoszono Dobrą Nowinę?
proteom napisał(a):
Możemy przeprowadzić taką rozmowę.
1. Jestem nie nawróconym Żydem - co mi mówią Apostołowie?
2. Jestem nie nawróconym poganinem - co mi mówią Apostołowie?

Rzymianie, Tesaloniczanie, mieszkańcy Efezu, Koryntu, Galaci to przecież poganie - listy Pawła stanowią dowód jak nauczano pogan.


Cz cze 08, 2017 6:34
Zobacz profil

Dołączył(a): N maja 29, 2016 14:48
Posty: 3265
Post Re: Jak głoszono Dobrą Nowinę?
proteom napisał(a):
W Dziejach Apostolskich niemal nie ma wypowiedzi, jak Apostołowie nawracali pogan. Jedyne miejsce, jakie znalazłem, to tzw. mowa na Areopagu Dz 17,22-34
Ale są przecież całe listy skierowane zarówno do Żydów, jak i do pogan!

_________________
pozdrawiam serdecznie
Marek
Obrazek


Cz cze 08, 2017 9:13
Zobacz profil WWW
Avatar użytkownika

Dołączył(a): Śr lis 16, 2016 13:57
Posty: 686
Post Re: Jak głoszono Dobrą Nowinę?
proteom napisał(a):
1.Gdzie S.T. mówi o ty, ze Mesjasz musi cierpieć, a potem zmartwychwstanie? Być może chodzi o tzw. Sługę Jahwe z Iz 53 http://www.nonpossumus.pl/ps/Iz/53.php . Nie wiemy przede
wszystkim nawet do końca, czy należy interpretować tę postać kolektywnie, czy też indywidualnie.Część badaczy sądzi , że za postacią Sługi kryje
się cały Izrael.

Słyszałeś o proroctwach podwójnej referencji? Trzeba koniecznie poczytać.
Cierpiący mesjasz w tradycji żydowskiej, tutaj: http://www.ristosantala.com/rsla/OT/OT21.html

Cytuj:
Czy wiadomo i na podstawie czego, jak była głoszona Dobra Nowina: Żydom i poganom, zanim zostały spisane pierwsze Ewangelie, czyli przez ok 20-30 lat? Co im mówiono? Inny musiał przekaz dla Żydów, bo tam Apostołowie mogli się jakoś odnosić do S.T. i ewentualnych proroctw; inny dla pogan, bo S.T. nie był dla nich żadnym autorytetem. Może Apostołowie dokonywali jakichś cudów i to uwiarygodniało ich przekaz np. uzdrowiliśmy mocą Pana Jezusa. Poganie wtedy chcieli poznać, kto jest ten Pan Jezus i dlaczego ma taką moc?

To też, zawsze jest jakaś grupa która pójdzie za znakami, ale jeśli pytasz o pierwszych 20, 30 lat to trzeba mieć świadomość, że chrześcijaństwo było dopiero u początków wyodrębniania się. Przecież ani Jezus, ani na początku sam Paweł nie chcieli powstania nowej religii, oni funkcjonowali w obrębie judaizmu, pragnęli reformy, ale nie podziału. Przyjmujących w tym czasie chrześcijaństwo trzeba więc traktować jako potencjalnych konwertytów na... judaizm.
Może nas to dziś nawet dziwić, ale są na to świadectwa, że czy to z powodu monoteizmu czy wyższości moralnej nad innymi religiami, judaizm był dla pogan bardzo atrakcyjnym wyznaniem.


Paul the Convert" Alan Segal napisał(a):
The attractiveness of Jewish law is an issue that modern Christians find difficult to appreciate because it rings no chords of sympathy in their lives.This puzzling phenomenon is most clearly seen in Gal. 4:19: "My little children, with whom I am again in travail until Christ be formed [morphöthe] in you!" In this passage, Paul is upset with a group in Galatia.
That there are factions is underlined by his addressing more than one church there: "tais ekklësiais tes Galatias" (Gal. 1:2). Some of the Galatians are deserting Paul's teaching (Gal. 1:6) for the relatively greater security of traditional Jewish practice. They are observing "days, and months, and seasons, and years," which is for Paul a lapse back into life under law (Gal.5:4) - ceremonial Torah. Forthem, it is not a lapse at all, rather another step forward in the direction of full entry into the Jewish community by conversion.
But Paul suggests that conversion in Christ ought to be a spiritual transformation, not the ritual of circumcision and sacrifice. Jewish practice is the temptation against which Paul warns.


"Dzisiejsi chrześcijanie nie potrafią zrozumieć atrakcyjności żydowskiego prawa [dla ówczesnych konwertytów na judaizm, przyp. białogłowa], nie wzbudza w nich ono żadnych pozytywnych odczuć.
To zaskakujące zjawisko można najlepiej zaobserwować w Gal 4,19: "Dzieci moje, oto ponownie w bólach was rodzę, aż Chrystus w was się ukształtuje." gdzie Paweł wyraża swoje poirytowanie zachowaniem wiernych z Galacji. O istnieniu odłamów świadczy to, że zwraca się do więcej niż jednego Kościoła: "tais ekklësiais tes Galatias" (Gal. 1,2)
Niektórzy z Galatów porzucili Pawłowe nauczanie ze względu na stosunkowo większą pewność, stabilność jaką dawało przestrzeganie tradycyjnych żydowskich praktyk. Obchodzą "dni, miesiące, pory roku i lata" co dla Pawła jest powrotem do życia pod (ceremonialnym) Prawem (Gal 5,4). Ale dla nich to nie jest odstępstwo, raczej kolejnym krok na drodze pełnego uczestnictwa w żydowskiej społeczności poprzez konwersję. Żydowskie praktyki są pokusą przed którymi przestrzega Paweł."

Cytaty z BT.

I lektura NT z przypisami.


Cz cze 08, 2017 9:25
Zobacz profil
Post Re: Jak głoszono Dobrą Nowinę?
Również w przypadku pogan Apostołowie mieli się do czego odwołać. Filozficzna intuicja pogan dążyła do poszukiwania "pierwszej zasady" czy to osobowej czy bezosobowej. Stąd np. w Prologu Jana mamy Chrystusa nazwanego Λόγος, co jest przecież pojęciem wywodzącym się z folozofii greckiej, a nie z Pisma Świętego, tym samym utwierdzając Greków, iż w Chrystusie znajduje się wypełnienie filozofii, (tak jak przekonywano Żydów, że Chrystus jest wypełnieniem Prawa). Podobnie rzecz się ma z imieniem Σοφία.

No i nie zapominajmy o nadprzyrodzonym charakterze misji Apostołów. Duch Święty towarzyszył im w tej misji, więc jej sukces nie jest do końca do wyjaśnienia wg naszych ludzkich kryteriów.


Cz cze 08, 2017 13:01
Avatar użytkownika

Dołączył(a): Cz sty 22, 2009 8:40
Posty: 1745
Post Re: Jak głoszono Dobrą Nowinę?
Małgosiaa napisał(a):
proteom napisał(a):
Ciekawi mnie też, na co się powoływali pierwsi chrześcijanie, jak głosili kerygmat, gdy już umarli Apostołowie, a jeszcze nie zostały spisane Ewangelie?

Ewangelie zostały spisane między 70 a 90 r., a Mateusz i Jan byli Apostołami, więc nie jest to prawdą, że zostały spisane po śmierci Apostołów. Mogły powstać w obecnym kształcie po ich śmierci, ale równolegle do ustnego przekazywania zbierano materiały pisemne. Nikt nie twierdzi, że którykolwiek ewangelista usiadł i jednym ciągiem pisał.


Nie pisałem, że Ewangelie zostały spisane po śmierci. Dzieje Apostolskie powstały dość pozno. Zasadniczo stawia się trzy hipotezy: datę wczesną (przed powstaniem żydowskim i zburzeniem Jerozolimy w 70 r.), datę pośrednią – ok. 80–85 r. oraz datę późną - na początku II stulecia. Autor i redaktorzy tej księgi nie byli naocznymi świadkami tych wydarzeń.


Cz cze 08, 2017 13:30
Zobacz profil
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
Odpowiedz w wątku   [ Posty: 51 ]  Przejdź na stronę 1, 2, 3, 4  Następna strona

Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Szukaj:
Skocz do:  
Powered by phpBB © 2000, 2002, 2005, 2007 phpBB Group.
Designed by Vjacheslav Trushkin for Free Forums/DivisionCore.
Przyjazne użytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL